Tytuły FPS znacznie ewoluowały od swoich skromnych początków, jednak postęp ten nie przyćmiewa automatycznie starszych klasyków. Gry takie jak DOOM i Half-Life nawet po tylu latach pozostają wyjątkowymi doświadczeniami, ale nie każdy tytuł starzeje się z takim samym wdziękiem. W rzeczywistości wiele niegdyś świetnych gier jest teraz niezwykle trudnych w obsłudze.
Ten problem zazwyczaj wynika z wyborów projektowych, które obecnie wyglądają na przestarzałe. W ciągu ostatniej dekady programiści dążyli do stworzenia najbardziej płynnych i satysfakcjonujących gier FPS, przez co starsze wersje wydają się w porównaniu z nimi niezgrabne. Ponadto w przypadku niektórych tytułów decyzje projektowe są podejmowane, choć być może rozsądne w momencie premiery, teraz rzucają się w oczy jako rażące wady dla każdego gracza, który chce dziś do nich wrócić.
System Shock
Revolutionary Doesn't Mean Timeless
Obcy szarżujący na gracza w korytarzu w System Shock
- Jego złożoność była pionierska w swojej epoce.
- Projekt wydawał się nieprzejrzysty, a elementy sterujące i interfejs użytkownika były nieporęczne.
Kiedy zadebiutował, System Shock był niezwykle ambitny, łącząc strzelankę pierwszoosobową, progresję RPG i wciągającą symulację na długo przed tym, zanim te koncepcje weszły do głównego nurtu. Jednak te same wybory projektowe, które go wyróżniają, mogą teraz utrudniać zabawę, szczególnie współczesnym graczom, nieprzyzwyczajonym do archaicznego sposobu myślenia.
Podstawowy problem leży w interfejsie i ruchu: obsługa ekwipunku i sterowanie wydają się niepotrzebnie ciężkie, a ustawienia przypominające labirynt oferują niewiele udogodnień typowych dla współczesnych strzelanek. W związku z tym remake z 2023 roku jest znacznie łatwiejszą opcją dla nowicjuszy. Choć oryginał pozostaje historycznie intrygujący, pełne zrozumienie jego przełomowych odkryć wymaga od samego początku znacznej cierpliwości.
Perfect Dark
Struggling Against Its Own Hardware
Skradanie się w Perfect Dark
- Wyjątkowa architektura misji powstrzymywana przez przestarzałe sterowanie.
- Kontroler N64 utrudnia precyzyjne celowanie.
Będąc jedną z najbardziej zaawansowanych technicznie strzelanek konsolowych swoich czasów, Perfect Dark oparł się na fundamentach położonych przez GoldenEye, wprowadzając bardziej złożone misje i sztuczną inteligencję, która zdawała się wyprzedzać konkurencję o lata. Narracja i projekt świata były równie wciągające, zapraszając graczy do surowego cyberpunkowego wszechświata, który równoważył głęboką tajemnicę z uderzającym pięknem wizualnym.
Podstawową wadą oryginalnej wersji jest schemat sterowania. Dla graczy przyzwyczajonych do dwóch drążków analogowych, dzisiejsza próba grania w tę grę jest prawie niemożliwa. Trudność w koordynowaniu celowania i ruchu jest tak duża, że nieodłączny blask gry wydaje się zamknięty za nieporadnym układem przycisków. Choć podstawowa rozgrywka pozostaje znakomita, specyficzny sprzęt, dla którego została zaprojektowana, stwarza znaczną przeszkodę dla oddanych entuzjastów strzelanek FPS poszukujących jednej z najlepszych kampanii pierwszoosobowych na N64. Jest to bariera, która utrzymuje się nawet w wersji HD, która ma wiele takich samych wad.
Wolfensteina 3D
Fundament, który szybko się rozpadł
Zrzut ekranu z oryginalnego Wolfensteina 3D.
- Jego historyczny wpływ jest niekwestionowany.
- Projekt poziomów i mechanika walki są prymitywne.
Trudno wyobrazić sobie współczesne strzelanki bez Wolfenstein 3D, który zasługuje na duże uznanie za położenie podwalin dla wielu standardów gatunku FPS. Niemniej jednak, rocznik gry jest nieunikniony. Podstawowa rozgrywka polega na poruszaniu się po prostych, przypominających labirynt korytarzach i angażowaniu wrogów, przy czym brakuje jej zawiłości środowiskowych, które pojawiły się zaledwie kilka lat po premierze.
Ten minimalizm może w rzeczywistości sprawić, że powrót do oryginalnego tytułu będzie nieoczekiwanie trudnym wyzwaniem. Etapy szybko stają się monotonne, przeciwnicy wykazują ograniczoną sztuczną inteligencję, a grafika jest dość archaiczna według współczesnych kryteriów. Dla tych, którzy chcą doświadczyć strzelanek z epoki wczesnego boomu, DOOM lub Quake są najlepszym wyborem. Jeśli chodzi o ten konkretny klasyk, radzę go pominąć.
Painkiller
Wyjątkowo szybki, choć niespodziewanie staromodny
Gra Painkiller 2004
- Szalone bitwy pozostają niezwykle energiczne
- Rozgrywkę utrudniają powtarzalne etapy i przestarzały wygląd
Painkiller został zbudowany na bardzo prostej koncepcji: uzbroić gracza w potężną broń, zalać go falami potworów i pozwolić przemówić sile ognia. To podejście pozostaje zaskakująco skuteczne; potężne ramiona i szybki ruch tworzą uroczo chaotyczne bitwy, które w ich epoce byłyby niesamowite.
Niestety, prawie każdy element oprawy walki uległ zużyciu. Ustawienia mogą stać się monotonne i zdałem sobie sprawę, że w ciągu zaledwie kilku minut można pozbyć się całego szkieletu gry i jej wrogów. Painkiller może nadal podobać się osobom ciekawym historii FPS, jednak coraz częściej wydaje się, że jest to relikt swoich czasów i nie zapewnia długotrwałej przyjemności.
Tom Clancy's Rainbow Six
Strzelanie taktyczne bez wygody
Zrzut ekranu gry Tom Clancy's Rainbow Six 3
- Ta ugruntowana perspektywa okazała się niezwykle skuteczna.
- Taka zawiłość może być zarówno zniechęcająca, jak i kłopotliwa.
Pierwsza gra Rainbow Six reprezentowała śmiałe przedsięwzięcie polegające na nadaniu prawdziwej taktycznej głębi walce FPS. Gracze musieli opracować strategię operacji, wybrać konkretny sprzęt i koordynować swoje drużyny, skrupulatnie zbliżając się do każdego celu, ustanawiając cykl rozgrywki, który wyraźnie kontrastował z szybkostrzelnymi strzelankami, które wówczas nasyciły rynek.
Jednak to samo przywiązanie do realizmu sprawia, że powrót do gry jest trudny, ponieważ trudno jest zidentyfikować jakikolwiek pojedynczy element, który nie zestarzał się słabo. Interfejs użytkownika wydaje się nieporęczny, mechanika planowania jest prawie niemożliwa do poruszania się, a poruszanie się postaci jest powolne – cecha, która staje się coraz bardziej irytująca, gdy przeciwnicy mogą cię wyeliminować w ciągu zaledwie kilku sekund podczas każdej misji. Ostatecznie gracze walczą z systemami gry, a nie z terrorystami, a dynamika czasu uwydatnia się z każdym rokiem coraz bardziej.
Turok: Łowca dinozaurów
Uwięzieni w historii
Zrzut ekranu z gry promocyjnej Turok 4
- Genialny pomysł i klimatyczne tło.
- Niemal wszystkie elementy mechaniki rozgrywki z biegiem czasu uległy znacznemu pogorszeniu.
Turok: Dinosaur Hunter zawierał jeden z najbardziej kuszących założeń swoich czasów: przenosił graczy do epoki prehistorycznej, gdzie kolosalne dinozaury były głównymi przeciwnikami. Koncepcja była przekonująca i choć wykonanie było solidne, oferowało charakterystyczny haczyk, z którym niewiele innych strzelanek pierwszoosobowych mogło się równać.
Pomimo swojego uroku, nawet klasyczne tytuły mają trudności z przeciwstawieniem się upływowi czasu. Sterowanie i nawigacja w oryginalnej grze są tak przestarzałe, że ponowne odwiedzenie ich dzisiaj stanowi znaczną przeszkodę, która ledwo jest warta wysiłku. Choć walka z dinozaurami jest ekscytująca, poruszanie się po dziwacznych, rozległych poziomach z nieporadnym systemem sterowania pozostawia graczy z nadzieją, że meteor uderzy wcześniej i zakończy tę mękę.
Złote Oko 007
To nigdy nie miało trwać wiecznie
James Bond i Natalya w GoldenEye 007
- Stworzył podstawę dla wieloosobowych tytułów FPS Deathmatch.
- W krótkim czasie ujawniono braki w systemie kontroli.
Chociaż GoldenEye 007 jest potencjalnie jedną z najważniejszych strzelanek FPS w historii, żaden tytuł nie może utrzymać się na tronie na zawsze. Tryb wieloosobowy dla czterech graczy stał się podstawą gatunku, a kampania oparta na celach charakteryzowała się skomplikowanym projektem poziomów, który utrzymywał zaangażowanie graczy w różnych środowiskach aż do pojawienia się napisów końcowych.
Biorąc pod uwagę te mocne strony, każdy, kto niedawno próbował zagrać w tę grę, wymieniłby pojedynczy drążek analogowy jako główne źródło frustracji. Jednoczesne zarządzanie ruchem i celowaniem jest z natury nieporęczne, co jest wyzwaniem wzmocnionym przez ciasną naturę gry na podzielonym ekranie. Chociaż nieliczni oddani mogą znieść ten dyskomfort, ogólna przyjemność jest w znacznym stopniu zmniejszona.
