Animatie heeft door de jaren heen een buitengewoon lange weg afgelegd. Moderne studio's kunnen werelden creëren die ondenkbaar zouden zijn geweest toen de creatievelingen van WaltDisneyAnimation elk frame met de hand tekenden, en films als Spider-Man: Across the Spider-Verse hebben laten zien hoeveel verder het medium nog kan worden gepusht. Betere technologie betekent echter niet automatisch een betere film.
Sommige old-school klassiekers van Disney zijn zelfs decennia later nog steeds moeilijk te verslaan. Deze animatiefilms waren niet bang om kinderen bang te maken, hun schurken echt ongemakkelijke motivaties te geven, en konden op de een of andere manier complete verhalen vertellen zonder dat daarvoor een langere speelduur nodig was. Van een film uit 1940 tot het allerbeste uit de Disney Renaissance: deze zeven klassiekers doen bepaalde dingen nog steeds beter dan de meeste moderne animatiefilms.
De Klokkenluider van de Notre Dame vertrouwt op zijn jonge publiek
Er zijn scènes in The Hunchback of Notre Dame waarin het moeilijk te geloven is dat Disney een kinderfilm aan het maken was. Quasimodo wordt zijn hele leven gemanipuleerd door de man die hem heeft grootgebracht, en Esmeralda wordt vervolgd vanwege wie ze is. Om nog maar te zwijgen van het feit dat de verachtelijke rechter Claude Frollo erin slaagt kijkers te intimideren zonder ook maar één magische kracht te bezitten; het enige wat hij nodig heeft is de onwankelbare overtuiging dat al het verschrikkelijke dat hij doet volledig gerechtvaardigd is, en het feit dat hij zoveel macht over anderen heeft, stelt hem in staat te doen wat hij wil.
Dan is er het tijdloze 'Hellfire'. Frollo worstelt met zijn lust voor Esmeralda, geeft haar de schuld dat ze hem dit heeft laten voelen, en besluit uiteindelijk dat ze zich aan hem moet onderwerpen of sterven. Het is ongelooflijk zwaar materiaal voor een Disney-musical, vooral een die met een G-rating is uitgebracht. Klokkenluider van de Notre Dame is niet onberispelijk – de waterspuwers hebben vaak het gevoel dat ze uit een veel gekkere film zijn gekomen – maar de bereidheid om met vooroordelen, misbruik, religieuze hypocrisie en obsessie om te gaan, geeft het een bijt die familieanimatie zelden probeert. Moderne animatiefilms hoeven niet noodzakelijkerwijs donkerder te worden, maar het zou leuk zijn om te zien dat meer van hen hun jongere publiek net zo vertrouwen als Klokkenluider van de Notre Damedoes.
De kleine zeemeermin verspilt geen tijd
Ariël in De kleine zeemeermin
Het is gemakkelijk om De Kleine Zeemeermin als vanzelfsprekend te beschouwen, nadat Disney-prinsessen tientallen jaren lang hebben nagedacht over wat ze willen in het leven. Maar als je teruggaat naar Ariël die 'Part of Your World' zingt, wordt het duidelijk waarom die formule een formule werd. Voordat ze ooit een deal met Ursula sluit, begrijpt het publiek precies wat Ariël wil, waarom het leven onder de zee niet genoeg voor haar is, en waarom ze een overduidelijk vreselijke beslissing zou kunnen nemen als het haar de kans geeft om iets meer te ervaren.
Bijna alles in De Kleine Zeemeermin heeft een doel. Sebastian zorgt voor komedie, maar vertegenwoordigt ook de wereld die Ariel wil ontsnappen; Ursula is ongelooflijk leuk, maar biedt Ariel eigenlijk precies wat ze wanhopig genoeg is om te accepteren, en zelfs de liedjes blijven de personages en het verhaal vooruit helpen. Het geheel duurt ongeveer 83 minuten, maar voor elke seconde die The Little Mermaid speelt, werkt elk element met maximale impact en weinig verspilde moeite. Ariël, Eric, Ursula, Sebastian en zelfs Bot laten allemaal een duidelijke indruk achter, en hoewel veel moderne animatiefilms groter zijn dan De Kleine Zeemeermin, zijn er maar weinig die de hele tijd zo zeker van zichzelf zijn.
Mulan is een lonend horloge
Mulan was een opmerkelijk vooruitstrevende film voor Disney uit 1998. De titulaire heldin leeft in een samenleving met zeer specifieke verwachtingen van wat een vrouw zou moeten zijn, en de opening maakt duidelijk hoe slecht ze daarin past. Van Mulan wordt verwacht dat ze haar familie eer brengt door een geschikte bruid te worden, terwijl de mannen om haar heen zichzelf mogen definiëren door kracht en militaire dienst. Ze wijst die verwachtingen niet af, omdat Mulan onthult dat ze in het geheim ook een geweldige soldaat is, want als ze voor het eerst vermomd als man het leger ingaat, is ze er eigenlijk verschrikkelijk in.
Maar dat is wat het uiteindelijke succes van Mulan zo bevredigend maakt, en waarom de Disney-film nog steeds stand houdt. Door doorzettingsvermogen en vindingrijkheid wordt ze een bekwame soldaat, en ze hoeft nooit te bewijzen dat ze fysiek sterker is dan de anderen om haar heen. Ze verslaat het leger van de Hunnen door buiten de gebaande paden te denken, en wanneer Shan Yu de keizerlijke stad bereikt, is het Mulans plan dat uiteindelijk de keizer redt. Het idee dat een vrouw zich niet hoeft te conformeren aan traditionele mannelijkheid of vrouwelijkheid om haar waarde te bewijzen, voelt op indrukwekkende wijze haar tijd ver vooruit, en als je bedenkt hoe Mulan de transformatie van haar held bewerkstelligt, is het aanschouwen van haar reis aanzienlijk meer de moeite waard.
Aladdin heeft persoonlijkheid in schoppen
Jasmijn en Aladdin in Aladdin
Er zal misschien nooit een ander geanimeerd personage zijn zoals de Genie van Robin Williams. Sinds Aladdin zijn er in veel animatiefilms comedians gerekruteerd, maar simpelweg een grappige beroemdheid achter een microfoon zetten is niet altijd hetzelfde. Genie voelt zich volkomen onvoorspelbaar; hij verandert van stem, snelt door indrukken heen en transformeert van de ene belachelijke grap in de andere voordat Aladdin, of het publiek, de tijd heeft om hem in te halen. Gelukkig zou Aladdin nog steeds zonder hem werken.
Aladdin is er een groot deel van de film van overtuigd dat zichzelf zijn niet genoeg is voor prinses Jasmine, terwijl Jasmine gefrustreerd raakt door alle anderen die proberen over haar toekomst voor haar te beslissen. Jafar is precies het soort theatrale slechterik dat het verhaal nodig heeft, en nummers als "Friend Like Me" en "A Whole New World" blijven onafscheidelijk van de personages die ze vertolken. Moderne animatiefilms kunnen misschien meer grappen per minuut bevatten, maar Aladdin heeft iets veel moeilijkers te vervaardigen: persoonlijkheid. Ruim dertig jaar later is er nog steeds niets gepolijst of anoniems aan.
Pinokkio geeft zijn karakters daadwerkelijk consequenties
Pinocchi kwam uit in 1940, en delen ervan zijn nog steeds angstaanjagender dan films die bedoeld zijn om kinderen bang te maken. Pleasure Island lijkt in eerste instantie op de droom van elk kind: geen school, geen regels en schijnbaar geen gevolgen. Dan beginnen de jongens in ezels te veranderen – een van hen huilt om zijn moeder terwijl de transformatie het overneemt, terwijl anderen worden opgepakt en verkocht. Pinocchiodo onthult voor hen ook geen heldhaftige redding om de hoek.
De bereidheid van Disney om de gevolgen daadwerkelijk pijn te laten doen, is een van de redenen waarom Pinokkio bijna 90 jaar later nog steeds standhoudt. De film kan charmant en grappig zijn, vooral wanneer Japie Krekel in beeld is, maar begrijpt ook dat een sprookje eng mag zijn. Pinocchio maakt herhaaldelijk fouten, en de wereld wordt niet onschadelijk alleen omdat hij een kind is. Zelfs Monstro voelt zich enorm en gevaarlijk zodra het verhaal zijn hoogtepunt bereikt. Natuurlijk hebben moderne kinderfilms het voordeel van geavanceerde animaties, maar Pinocchio beschikt over veel geavanceerdere verhalen dan veel andere recente releases.
Belle en het Beest schamen zich nooit
De eerste animatiefilm worden die genomineerd werd voor Beste Film is geen sinecure, maar Beauty and the Beast slaagde daarin in 1991 en werd tegelijkertijd de op twee na best scorende film van het jaar en bevestigde zijn erfenis als een van de beste animatiefilms aller tijden. Ondanks de jaren tussen de release van Beauty and the Beast en nu, is de ontvangst van de film nooit gewankeld. Het heeft de meeslepende romantiek van een klassieke Hollywood-film, van de prachtige balzaalsequentie en het enorme "Be Our Guest"-nummer tot de menigte die neerdaalt op het kasteel.
Zelfs dertig jaar later voelt Beauty and the Beast nog steeds groots op een manier die maar weinig moderne films proberen, en wordt het niet in verlegenheid gebracht door zijn sprookjesachtige melodrama of emotionele oprechtheid. Een moderne film wil de emotie misschien doorprikken met grappen, en het is indrukwekkend dat Beauty and the Beast nooit in die val trapt. Belle was ook een baanbrekende verschuiving weg van het typische passieve heroïne-archetype, en Gastons uiterlijk probeerde iets wat weinig andere films hadden gedaan, aangezien zijn knappe uiterlijk slechts een façade was voor zijn duister realistische giftige mannelijkheid. Moderne animatiefilms kunnen grappiger, sneller of technisch indrukwekkender zijn, maar ze zijn zelden zo baanbrekend, onbeschaamd romantisch en emotioneel oprecht als Beauty and the Beast.
Geen enkele moderne animatiefilm kan de Lion King verslaan
De meeste animatiefilms zouden het geluk hebben één ding net zo goed te kunnen doen als The Lion King. Disney's klassieker uit 1994 heeft een van zijn grootste schurken in Scar, een onvergetelijk komisch reliëf in Timon en Pumbaa, een Oscar-winnende score van Hans Zimmer, en liedjes die bijna onmogelijk te scheiden zijn van Disney zelf. "Circle of Life" vestigt onmiddellijk de schaal van The Lion King voordat er zelfs maar een woord van dialoog is gesproken, en de dood van Mufasa brak het hart van elk publiekslid omdat de film vooraf zorgvuldig hun vader-zoonrelatie had opgebouwd.
Dat is allemaal indrukwekkend, maar de grootste kracht van The Lion King is hoe zelfverzekerd hij tegen kinderen spreekt zonder neerbuigend tegen ze te praten. The Lion King haast zich niet voorbij de gevolgen van Mufasa's dood omdat de dingen ongemakkelijk en verontrustend worden, en in plaats daarvan brengt Simba jaren door met het dragen van schuldgevoelens over wat er is gebeurd. Terugkeren naar Pride Rock betekent de confrontatie aangaan met jaren van trauma die hij het grootste deel van zijn leven heeft vermeden. The Lion King vertrouwt erop dat zijn jongere kijkers de dood, het verdriet en de verantwoordelijkheid begrijpen, maar wordt niet verzand door de zwaardere thema's.
Timon en Pumbaa zijn overal oprecht grappig, de liedjes zijn aanstekelijk en de laatste confrontatie levert precies het spektakel op dat kijkers van een Disney-film verwachten. Terwijl moderne animatiefilms in veel opzichten kiezen tussen een uitdagend en onderhoudend publiek, doet The Lion King gewoon beide.
